Error parsing XSLT file: \xslt\ammiBreadCrumb.xslt تاریخ آخرین ویرایش : دوشنبه،19-4-1396
تعداد بازدید :1097

«اپسای» دوره ساسانی 271 میلادی

(350 سال قبل از هجرت)

نام اثر: جایگاه نذورات در شهر بیشاپور

ویرانه های شهر بیشاپور در 25 کیلومتری غرب کازرون و در مسیر جاده شیراز به اهواز قرار دارد. این شهر توسط شاپور اول (271-241 میلادی) فرمانروای ساسانی ساخته شد او در ایالتی که تولد یافته بود، یعنی در ناحیه پارس، شهر و کاخی برای خود بنا نمود. این شهر بیشاپور یا به شاپور (شهر خوب شاپور) نامیده شد.

2
نقشه کامل شهر یک چهار ضلعی بود که از سویی به دیوار، برج ها و باروها محصور می شد و یک قلعه محکم و استواز نظامی با شبکه کاملی از دیوارها و خطوط دفاعی آن را محافظت و تقویت می نمود. در شمال این شهر دره معروف به تنگ چوگان قرار دارد که رودخانه شاپور در وسط آن جاری است.

بیشاپور به مثابه موزه گرانبهایی است که آثار متعدد و ارزنده ای از تاریخ و فرهنگ عهد ساسانی را در بر دارد. بنائی در این شهر توسط شخصی بنام اپسای ساخته شده و بر روی یکی از دو ستون کتیبه ای که دو خط اشکانی و ساسانی منقور است که معلوم می دارد این شهر در بیست و پنجمین سال سلطنت شاپور در سال 266 میلادی ایجاد شده است.

بیشاپور از لحاظ اقتصادی دارای اهمیت و اعتبار خاص بود و یکی از مهم ترین ضرابخانه های ساسانی در آن قرار داشت که تا واپسین ایام فرمانروایی آخرین شهریار ساسانی یزدگرد سوم به ضرب سکه در آن اقدام نموده اند. یکی از قدیمی ترین مدارک مستند بعد از کتیبه ی اپسای که نام بیشاپور در آن برده شده سکه ای است متعلق به بهرام چهارم (399-388 میلادی)

3
از آنجا که اکثر آثار بر جای مانده و کشف شده در ویرانه های این شهر در کتب و نشریات تاریخی و گزارشات باستان شناسی معرفی شده اند، فهرست وار به ذکر مهم ترین آنها اکتفا می شود.

1- بنای یادبود جایگاه نذورات: که توسط اپسای دبیر ساخته شده او دبیری از اهالی شهر حران بوده و اقدامات او مورد توجه فرمانروای ساسانی قرار گرفت.

2- کاخ شاپور و تالار تشریفات: تالار عظیم پذیرایی شاپور در این کاخ به مساحت 781 مترمربع به وجود آمده است، شاید بتوان آن را در ردیف اولین و بزرگترین آثار معماری گنبددار زمان ساسانی محسوب داشت.

3- معبد آناهیتا: کاخ شاپور از سوی شمال به بنای عظیم و سردابه شکلی منتهی می شود که دارای 24 پله است. این بنا به صورت مکعبی است که هر یک از اضلاع آن 14 متر است و از سنگ های مجاری قالبی به ابعاد مختلف و بدون ملاط ساخته شده است. این بنا دارای چهار مدخل در چهار طرف به ارتفاع 57/3 و پهنای 60/1 سانتی متر می باشد. بر روی بدنه شمالی این بنا چهار مجسمه گاو به شکل سرستون های هخامنشی حجاری و به صورت دو پشته و معکوس نصب بوده که هم اکنون پرستش گاه علاوه بر جنبه تزیینی سمبل، نشانه و نماد اختصاصی معبد است که متعلق له فرشته پاسدار و نگهبان آب یعنی آناهیتا است.

4

4- بنای مشهور به کاخ سنگی در نزدیکی کاخ شاپور

5- برج و باروی شهر

6- بنایی مفرد در خارج از خصار شهر شامل یک ایوان مرکزی و دو راهرو در طرفین آن

7- قلعه نظامی مشرف بر شهر

8- موزاییک های متنوع و استثنایی کاخ شاپور

9- مجسمه شاپور اول که در ارتفاع 800 متری در دهانه غاری طبیعی در جبهه شمال غربی در محدوده شهر قرار دارد. این اثر مهم هنری بزرگترین مجسمه سنگی دوران تاریخی است که تاکنون در ایران نظیر نداشته است. مجسمه ای که دارای 6 متر ارتفاع و نزدیک به 2 متر و 40 سانتی متر پهنای شانه این مجسمه است و فقط کفش هایش از یک متر افزون است.

10- شش نقش برجسته مهم در دره شمالی شهر معروف به تنگ چوگان

 

 

منبع: کتاب معماران ایران

بررسی و نوشته: زهره بزرگ نیا

تدوین و آماده سازی برای انتشار در وب سایت : شهره السادات عربشاهی

 

 

استان مرتبط : فارس  


نظرات:

برای ارسال نظر جدید ابتدا باید وارد سایت شوید