تاریخ آخرین ویرایش : دوشنبه،19-4-1396
تعداد بازدید :970

بیانیه باغهای قزوین

شهر زیبای قزوین،‌ قبل از اصفهان،‌پایتخت صفویه،‌ و مكان تحقق یك فضای شهری با شكوه بوده است: باغشهری چون نگین انگشتری در میان وسعتی بیكران از باغهای بادام و گردو، پسته و تاك.

اما تفاوت و امتیاز قزوین در آنست كه باغهای كهن و درندشتی كه چون گردنبندی زمردین بر گرد شهر جای گرفته اند، هنوز استوار و پا برجا، زنده اند، و علیرغم قیمت های بسیار بالای زمین و مستغلات،‌ به صورت معجزه آسائی تا به امروز از فشار بازار زمین و ساختمان در قزوین جان سالم به در برده اند.

معذالك امروز، قزوینی های ذی نفوذ، كه هر یك باغ خانوادگی خود را هنوز مالك اند، در وضعیت بغرنجی قرار گرفته اند: از یكسو عشق به باغهای آباء و اجدادی، و میل به حفظ یكپارچه آنها، و از سوی دیگر احساس اینكه "باغها روی دستشان مانده اند"، و دیگر استفاده های قدیم و سنتی، و نگهداری از این باغها برایشان بصورت مستمر، مقدور نیست .

بنابراین،‌در ته ذهن هر مالك باغ قزوینی كه به باغش عشق می ورزد، نگرانی یافتن راه حلی جدید برای استفاده از باغ، وجود دارد و ذهن وی را به خود مشغول می دارد.

نخبگان شهر و گروه های مهندسان " انبوه ساز" و " متحد" كه در رقم زدن سرنوشت شهر نیز نقش دارند، علیرغم میل ذاتی شغل شان به در اختیار داشتن اراضی وسیع برای ساخت و ساز مسكن، رسما اظهار می دارند كه " باغها باید ملی اعلام شوند و به صورت یكپارچه بمانند". و هم ایشان در كمیته های راهبردی طرح جامع اصرار می ورزند كه باغها در خارج از محدوده شهری بمانند تا ساخت وساز در آنها بصورت مرسوم شكل نگیرد و پیشروی نكند. نتیجه این می شود كه در طرح جامع تنها نواری از عرصه باغها در اطراف بافت شهری با كاربری سبز به داخل محدوده آورده می شود، اما هدف همچنان مخدوش می ماند.

 در چنین وضعیتی باید به جستجوی انگیزه های اصلی بود. دلیل این فكر و بیان آن توسط گروه های ذی نفوذ، می تواند ریشه در چند علت اصلی داشته باشد. یكی اینكه شاید تراكم داخل محدوده كمتر از تراكم مورد نظر سازندگان است و شاید انبوه سازان  بخواهند در خارج از محدوده و در میان باغات دست به نوعی  شهرك سازی بزنند .

علت دیگر وجود قانون تفكیك باغات است كه بهرحال مانعی بر سر راه تفكیك دلبخواه باغها است و اگر هم این تفكیك ها به داخل محدوده بیافتد، بهرحال باز ساخت و ساز بصورت انبوه ممكن نخواهد بود.

حال باید گفت كه این انگیزه ها واقعی و محق است. از باغهایی كه در پیرامون بافت قدیم قرار گرفته اند و رشد شهری به این گرانی را در حاشیه ها مانع شده اند، باید هم انتظار سودآوری بیشتر از زمین كشاورزی و باغات داشت. مگر تا كی می توان به بهای محصولات كشاورزی این باغها دل خوش كرد؟ به ویژه آنكه تفریحات خانواده ها نیز استحاله یافته است.

پس یافتن یك راه حل عملی و به روز، مطرح می شود:

اگرپروژه ای ملیبرای این باغها به صورتیكپارچهاعلام گردد و باغ هاثبت میراثگردند، مالكین باغها ناچار خواهند بود به كمك شهرداری و دیگر گردانندگان شهر تشكیل یك مجموعه متحد و فعال را بدهند كه سرنوشت باغها را، دست در دست هم، رقم بزنند.

 در این زمان، و قبل از نیل به توافقات همه جانبه،  اقدامات زیر بصورت ایده هائی ابتدائی می توانند مطرح شوند:

  1. یك تعاونی یا شركت بزرگ براساس مالكیت وبرای مدیریت آتی باغها تشكیل شود. كه به صورت یكبانك باغاقدامات آینده را در داخل باغها به عهده بگیرد.
  2. در این شركت مالكین ،‌ هر یك به نسبت زمین شان، از هر اقدام سودآور و بهره زا سهم ببرند، و همگی مالك مشاع باغ ها باشند.
  3. اصلاح سیستم آبیاری باغات بر پایه سیستم سنتی و با مدیریت دخو و شهرداری، و تضمین احیا و سرسبزی باغات در اولویت اول اقدامات ضروری قرار گیرد.
  4. هرچه در باغها ساخته می شود، باید از شهر فاصله داشته باشد و فیلتری از باغات و فضای سبز  باغات، ساخت و سازهای جدید را در بر بگیرد، تا مبادا حالت و شكل آنچه به عنوان حریم شهر مد نظر است، بر هم بخورد .
  5. بنظر ما، كاربریهائی كه می توانند در لابلای باغها و در بخش های تنك تر آن ساخته شوند بهترست از نوع عمومی- خدماتی برای شهر و باغات بوده، و در مایه تفریحی - گردشگری اكوتوریسم و اگروتوریسم باشند. حتی یك یا چند هتل بین المللی و درجه یك نیز می تواند علاوه بر فضاهای گردشگاهی برای باغها پیش بینی شود. اما آنچه مسلم است. فضای كلی باغات سنتی باید یكپارچه بماند و دسترسی های بزرگ و آسفالته و شبكه ای قوی برای دسترسی های سواره پر رفت و آمد، اكیداً ممنوع گردد. جاده های شوسه و خوب، ولی كم عرض، پاركینگ های متعدد و مناسب، اما بدون سطوح آسفالت، و بطوریكه به مسائل آبیاری باغات لطمه ای وارد نگردد.
  6. در خاتمه، این هشدار، كه توسعه یكپارچه باغها، باید بصورت " ناپیوسته" از شهر،‌ و با احیای فعالیتهائی كه وجود، حفظ و نگهداری از باغها را محور كار خود قرار دهد، باشد.

در غیر اینصورت تخریب باغها را در آینده ای نزدیك شاهد خواهیم بود.

انجام این كار مستلزم یك عزم جمعی قوی است، كه در قزوین وجود دارد. و مطمئنا با كار و توجه مستمر در قالب هماهنگی های "طرح راهبردی شهر قزوین" به ثمر خواهد رسید.

موضوعات مرتبط : باغ ایرانی    
استان مرتبط : قزوین  


نظرات:

برای ارسال نظر جدید ابتدا باید وارد سایت شوید