Error parsing XSLT file: \xslt\ammiBreadCrumb.xslt تاریخ آخرین ویرایش : دوشنبه،19-4-1396
تعداد بازدید :461

بیا و اصفهان مرا ببین

یک پیشنهاد ویژه به بهانه پایتخت شدن اصفهان در جهان اسلام

دکتررضا اسماعیلی، دارای مدرک دکترای جامعه شناسی از دانشگاه اصفهان است. از وی مقالات و پژوهش های گوناگون در زمینه موضوعات اجتماعی منتشر گردیده است. دکتراسماعیلی مدرس نمونه استانی مراکز تربیت معلم استان اصفهان در سال1380،پژوهشگربرگزیده کشور در عرصه تعلیم و تربیت در سال1381بوده است.

موضوع فرهنگ در تحولات سیاسی، اجتماعی و اقتصادی پس از گذشت سه دهه از جنگ جهانی دوم مورد توجه خاص قرار گرفت. سازمان علمی وفرهنگی ملل متحد یونسکو، سال های میان1988تا1997میلادی را به عنوان دهه توسعه فرهنگی نامگذاری کرد. در این دهه بر ارتباط میان فرهنگ ها و حفظ هویت فرهنگی ملت ها تأکید شد.

یکی از دستاوردهای دهه ی توسعه فرهنگی، ارائه برنامه پایتخت فرهنگی منطقه ای بود که نخست در سال1994در اروپا آغاز شد. وزرای فرهنگ کشورهای عربی با اعلام قاهره به عنوان پایتخت فرهنگی عربی در سال1996این برنامه را پی گیری کردند.

 پس از آن تونس در سال1997،شارجه در1998وبیروت در1999میلادی به عنوان پایتخت فرهنگی کشورهای عربی انتخاب شدند، در سال 2000 میلادی شهر ریاض در عربستان صعودی،2001شهر کویت،2002 شهرعمان در اردن هاشمی،2003شهر رباط در مغرب، سال2004شهرصنعا در یمن و2005شهرخارطوم در کشورسودان، پایتخت فرهنگی کشورهای عرب بودند.

در سال2004 میلادی وزرای فرهنگ کشورهای اسلامی با تدوین برنامه ده ساله برای سال های2005تا2014 موضوع را به کل کشورهای اسلامی تعمیم دادند. در2005 میلادی شهرامن مکه به عنوان تنها پایتخت فرهنگی جهان اسلام انتخاب شد.

در سال های بعد هرسال سه شهر(یک شهر از کشورهای عربی،یک شهر از کشورهای آسیایی و یک شهرافریقایی)به عنوان پایتخت فرهنگی کشورهای اسلامی به شرح زیر معرفی شدند:

 

در سال جاری اصفهان این افتخار را داشته است که به همراه حلب و تمبکتو یکی از رووس مثلث پایتخت فرهنگی جهان اسلام باشد.

 حال این پرسش مطرح است که علاوه بر ابعاد نمادین چه انتظاراتی باید برآورده شود؟ وچه اقداماتی باید در اولویت قرار گیرد؟ هدف اصلی از اعلام پایتخت فرهنگی، توسعه فرهنگ و توجه بیشتر به مقوله فرهنگ به عنوان ملات چسبنده و انسجام بخش و تحکیم کننده همبستگی جوامع می باشد.

توسعه فرهنگی از طریق ارتباطات و گفت وگوی فرهنگی امکان پذیر خواهد شد به طوری که مردم جوامع با شیوه های زندگی یکدیگرآشنا شده و باورها و هنجارهای یکدیگر را بشناسند تا از قوم مداری فرهنگی خارج شده و آدمیت انسانی را بیش از هر عامل دیگر مهم بشمارند در چنین حالتی که رنگ ها و نژادها و زبان های مختلف ملاک برتری نبوده بلکه به عنوان نمادهایی از خلقت فکورانه تلقی می شوند.

علاوه بر عموم مردم، فرهیختگان جوامع می توانند از طریق گفتمان های فرهنگی و تبادل نظر، مسیر صلح و همزیستی را صیقلی جدید بخشد.

آیا در شان اصفهان، به عنوان پایتخت فرهنگی است که تنها موسسه آموزش عالی آن در رشته های تئاتر و سینما (موزه) در شرف تعطیلی باشد؟

مهم تر از همه اینها اندیشه پایتخت فرهنگی کشورهای اسلامی ایجاد مرکز فرهنگی و قطب فرهنگی در جهان اسلام است. این معنا به حقیقت واژه cultural center نزدیک تر است. مفهومی که بخشی از آن در اصطلاح پایتخت فرهنگی مستتر است.

اما معنای مرکز فرهنگی بسیار گسترده تر و ژرف تر می باشد در مرکزیت فرهنگی تولید و خلاقیت فرهنگی به عنوان یک اصل پذیرفته شده است. در این مرکز، شهر اصفهان خود پدیدآورنده فرهنگ در قلمرو های مختلف است.

تولید فرهنگ و دسترسی به امکانات، کالاها و خدمات فرهنگی به نحو مطلوب امکان پذیر است. نیازهای فرهنگی متنوع بود و نظام فرهنگی توانایی پاسخ گویی به این نیازها را دارد. برای معرفی هر مرکز فرهنگی باید پیشینه ها را به نحو مطلوب شناخت و آن را به دیگران شناساند.

 چه کسی است که نقش اصفهان را در گسترش مذهب تشیع در ایران و حتی ادبیات و شعر عرب نشناسد چه کسی است ه نقش اصفهان در تاریخ اسلام را نشناسد و چه کسی است که به نقش و جایگاه علمی اصفهان در شعر، عرفان، فلسفه و نقاشی، موسیقی و هنرهای دستی در شهری که صاحب سبک و مکتب است اقرار نکند.

اکنون زمان آن فرارسیده که فقط در گذشته نمانیم و از فرصت به دست آمده حداکثر بهره برداری را داشته باشیم. بجاست سیاست گذاری و برنامه ریزی های لازم جهت دستیابی به شکوه و اقتدار اصفهان در دنیای مدرن را طراحی و اجرا نماییم.

 در چنین صورتی است که زحمات امروز، سرمایه آیندگان خواهد بود و اصفهان این نگین تمدن اسلامی این فرصت را خواهد داشت که بارها بر کهکشان تمدن اسلامی و بشری نورافشانی نماید و بارها به عنوان مرکز فرهنگی تمدن اسلامی انتخاب شود. به همین دلیل علاوه بر فرصت های بین المللی حاصل از این رخداد عظیم می توان حداکثری بهره برداری را به عمل آورد.

پیشنهاد می شود در سطح بین المللی مسوولان و مجریان پروژه بیا و شهر مرا ببین را اجرا کنند در این پروژه از طریق شورای اسلامی شهر و ستادهای مردمی از مردم و فرهیختگان کشورهای مسلمان و دیگر کشورهای اروپایی و افریقایی، امریکایی و آسیایی به شهر اصفهان دعوت به عمل آورده شده تا مردم اصفهان فرصت داشته باشند. میهمان نوازی و نودوستی خود را به دیگران نشان دهند.

این پروژه فراتر از دعوت های رسمی و اداری است، به طوری که خانواده های داوطلب ساکن در شهر اصفهان می توانند به مدت چند روز پس از ثبت نام و سازماندهی توسط ستادهای مردمی و اعلام درجه میهمانان خود را انتخاب کرده و از آنان پذیرایی نمایند. این موضوع می تواند در میان اقشار مختلف اجتماعی عمل شود. به عنوان مثال استادان دانشگاه، فرهنگیان، هنرمندان، فرمانداران، کسبه و بازاریان، مهندسان، پزشکان و... می توانند از گروه های مشابه خود دعوت به عمل آورد.

در چنین حالتی است که اخوت اسلامی مصداق عینی خواهد یافت و قابلیت گردشگری با رویکرد فرهنگی وسعت خواهد یافت و توریسم با رویکرد اخلاق انسانی رونق خواهد یافت.

در سطح داخلی به منظور دستیابی به جایگاه مرکز فرهنگی آن هم در گستره پنجاه و هفت کشور اسلامی پیشنهاد می شود. مدیران حوزه فرهنگ و اجتماع وضعیت موجود شاخص های اجتماعی و فرهنگی شهر اصفهان را سنجیده و برنامه های لازم برای نیل به مطلوب را تدارک نمایند. به عنوان مثال آیا در شأن اصفهان به عنوان پایتخت فرهنگی هست که دارای یک روزنامه باشد؟ سرانه کتاب به ازای هر شهروند چقدر است؟ آیا تعداد مراکز اطلاع رسانی کافی است؟ آیا اصفهان دارای گروه های تئاتر مناسب است؟ وضعیت سالن های نمایش و سینمای آن چگونه است؟ وضعیت دیگرمولفه های فرهنگی چگونه است؟ فاصله آن با حد استاندارد چقدر است؟ آیا در شأن اصفهان است که تنها موسسه آموزش عالی آن در رشته های تئاتر و سینما(سوره) در شرف تعطیلی باشد؟ آیا متولیان استان اصفهان می توانند مانع تعطیلی دانشگاه مذکور شوند؟

 آیا وضعیت مکانی دانشگاه هنر اصفهان متناسب با پایتخت فرهنگی جهان اسلام می باشد؟ اگر چه راه حل هایی برای حل این مطلب وجود دارد، آیا بجاست که تنها مرکز اندیشه و اتاق فکر توسعه استان اصفهان یعنی مرکز هم اندیشی توسعه استان در آستانه تعطیل شدن باشد؟ و- به لحاظ آثار تمدنی وقت آن فرا رسیده است که مسوولان محترم شهرداری و متولیان استان از طریق فراخوان صاحبان ذوق و هنر و معماری چند بنای یادبود فرهنگی و ماندگار را در شهر اصفهان به مناسبت این رخداد احداث کنند.

در این صورت است که اقدامات امروز ما سرمایه ای خواهد بود که آیندگان از مواهب معنوی و مادی آن بهره ها خواهند برد. همان طور که ما در حال حاضر از دسترنج اصحاب تمدن ساز دوره صفویه بهره می بریم.

در صورت انجام چنین اقداماتی اصفهان به عنوان مرکز فرهنگی اعتبار خواهد یافت و برنامه ها صرفا از حالت نمادین و آیینی خارج خواهد شد و اصفهان به عنوان یکی از هسته های مهم و قطب فرهنگی جهان اسلام پدیدار خواهد شد.

 

 

منبع: مجله هنرپارسی - اسفند 1384

بررسی و نوشته: رضا اسماعیلی

تدوین و آماده سازی برای انتشار در وب سایت : شهره السادات عربشاهی

 

استان مرتبط : اصفهان  


نظرات:

برای ارسال نظر جدید ابتدا باید وارد سایت شوید