تاریخ آخرین ویرایش : دوشنبه،19-4-1396
تعداد بازدید :640

تالاب ها در میان مرگ و زندگی

آرمان- نگین باقری: تالاب ها محیطی بین خشکی و آب محسوب می شوند، به همین دلیل در برخی فصول سال خشکند و در برخی فصول دیگر مرطوب. آنچه این روزها نگرانی کارشناسان محیط‌زیست را افزایش داده خشکی و آلودگی این مناطق مردابی است. با وجود آنکه تالاب ها از منابع طبیعی کشور محسوب می شوند و سالانه توریست های زیادی را به خود جلب می کنند، اما در حال حاضر با مشکلات بسیاری رو‌به‌رو هستند که این اتفاق خسارت های عظیمی به کشور وارد می کند.

افزایش حاشیه‌نشینی با خشک شدن تالاب‌ها

اردیبهشت امسال، معاون فنی اداره‌ کل محیط‌زیست استان فارس گفت: افزایش گرد و غبارهای ناشی از خشک شدن تالاب‌ها و کاهش رفت‌ و آمد افراد برای بازدید از تالاب‌ها سبب افزایش کوچ روستاییان به شهرها و افزایش حاشیه‌‌نشینی شده است. سیاوش محمدی بیگدلی اظهار داشت: مجوز دادن بیش از حد برای حفر چاه و حفر چاه‌های غیر مجاز در اطراف دریاچه‌ها و آبگیرهای استان فارس سبب شده که سطح آب سفره‌های زیر زمینی در اطراف این تالاب‌ها کاهش پیدا کند و سبب خشک شدن این تالاب‌های ارزشمند در استان فارس شود. او با بیان اینکه تالاب‌های پریشان و بختگان با وسعت هزاران کیلومتر به سبب خشکسالی و برداشت بی‌رویه از منابع آب زیرزمینی خشک شده‌اند، خاطرنشان کرد: گرد و خاک ناشی از این تالاب‌ها به‌ویژه در فصل تابستان سبب شده است بیماری‌های تنفسی و ریوی در روستا‌‌های همجوار افزایش یابد که این موضوع باید هرچه سریع‌تر پیگیری و حل شود. او افزود: در سال گذشته ۲ میلیارد و۵۰۰ میلیون تومان بودجه برای احیای تالاب‌های استان فارس اختصاص یافت ولی تا به امروز ۲۵۰ میلیون تومان برای احیای تالاب‌ها محقق شده که این رقم برای احیای تمام دریاچه‌های استان فارس بسیار ناچیز است. او با اشاره به اینکه در ۲ سال گذشته پیگیری‌هایی برای پلمپ چاه‌های غیرمجاز صورت گرفته است گفت: حدود ۹۴۹ حلقه چاه در اطراف دریاچه پریشان کازرون وجود دارد که از این تعداد ۶۷۲ چاه دارای مجوز و ۲۷۷ چاه غیر مجاز هستند که با کمک مسئولان کازرون ۱۰۷ حلقه چاه غیرمجاز در دو سال گذشته پلمب شده است. او با بیان اینکه با شروع کار دولت جدید ستادی تحت عنوان احیای دریاچه مهارلو شروع به فعالیت کرد، گفت: تشکیل ستادهای مختلف به تنهایی نمی‌تواند کاری از پیش ببرد و برای نتیجه‌بخش بودن کار سخت احیای تالاب‌ها باید عزمی جدی در تمام ارگان‌های دولتی و سازمان‌های مردم نهاد شکل گیرد. او گفت: با پیگیری‌هایی که سازمان محیط‌زیست استان فارس انجام داد، این سازمان توانست از ادامه ساخت سد تنگ سرخ در بالای دریاچه مهارلو جلوگیری کند که این اقدام تالاب مهارلو را از خطر خشک شدن حتمی نجات داد. به گزارش تسنیم، او افزود: احیای تالاب‌های استان فارس سبب آمدن دوباره‌ پرندگان مهاجر و افزایش جاذبه‌های توریستی و گردشگری ‌در استان می‌شود که این امر خود به تنهایی می‌تواند به اقتصاد روستا‌های اطراف تالاب‌های استان فارس کمک شایانی کند.

خشکی به رودخانه‌ها رسید

اسفند سال گذشته معاون وزیر نیرو با تاکید بر اینکه فرونشست زمین در اثر برداشت‌های بی‌رویه در کل کشور قابل مشاهده است، گفت: بسیاری از تالاب‌ها و رودخانه‌ها خشک شده است. علیرضا دائمی با تاکید بر کاهش منابع آب های زیرزمینی تجدیدشونده گفت: خشکسالی ها آب های زیرزمینی تجدیدشونده ایران را از ۱۲۴ به ۸۸ میلیارد مترمکعب کاهش داده است. او گفت: با توجه به کمبود های موجود در بحث آب بخش کشاورزی، کاهش زمینه اشتغال و کمبود آب شرب روستایی هم اکنون این آب‌های زیرزمینی فقط در چند نقطه به ویژه تهران جمع شده که این روند بسیار خطرناک است. او فرونشست زمین را در همه جای کشور قابل مشاهده دانست و گفت: اکثر رودخانه ها و تالاب های کشور خشک شده و رودخانه بزرگی مانند کارون که ۲۰۰ متر مکعب در ثانیه آب از آن می گذرد نیز با آلودگی مواجه شده است. برداشت غیرمجاز و افزایش هجوم در منابع آبی سبب در معرض تهدید قرار گرفتن پهنه سرزمین شده است. او بیان اینکه بهره برداری درست از آب در اولویت برنامه های وزارت نیرو قرار دارد و سدسازی و توسعه تجهیزات اولویت آن نیست، اظهارداشت: سمت گیری برنامه های بهره‌وری، اصلاح ساختار اقتصادی و افزایش تاب آوری منابع آبی از اهداف کلان وزارت نیرو محسوب می شوند.  به گزارش مهر، او با اشاره به جدا نبودن اقتصاد مقاومتی از برنامه ششم توسعه افزود: ساماندهی طرح های مرزی، افزایش حفاظت و تعادل بخشی آب های زیرزمینی و توجه به ۶۵۰ طرح نیمه کاره وزارت نیرو در بخش آب از دیگر برنامه ریزی های تعیین شده در برنامه ششم توسعه است.

انسان عامل اصلی خشکی تالاب‌ها

مرداد سال گذشته معاون امور تالاب ها و پارک های ملی دفتر زیستگاه ها و امور مناطق سازمان حفاظت محیط‌زیست گفت: دخالت های انسانی علت اصلی خشک شدن تالاب های کشور است که خشکسالی نیز مزید بر علت است. مسعود باقرزاده کریمی افزود: برخی تالاب های کشور فصلی هستند و به طور طبیعی در تابستان طی مدت یک تا دو ماه خشک می شوند. او گفت: به عنوان مثال تالاب بختگان فصلی است و در تابستان حدود۷۰ درصد آب آن خشک می شد، اما امروزه مساله مهم طولانی شدن مدت زمان و شدت خشکی تالاب های فصلی است که از یک تا دو ماه به هفت تا هشت ماه افزایش یافته است. او ادامه داد: بر اساس آماری که در دست است حدود ۴۰ تالاب کشور بین ۵۰ تا ۹۰ درصد دچار خشکی خارج از روال طبیعی شده اند، به عنوان مثال دریاچه ارومیه در استان آذربایجان غربی ۹۰ درصد، گاوخونی استان اصفهان ۹۰ درصد، پریشان در شهرستان کازرون در استان فارس ۸۰ تا ۹۰ درصد و مهارلو در استان فارس ۱۰۰ درصد خشک شده اند. به گفته او برخی دریاچه ها مانند چغاخور و گندمان در استان چهارمحال و بختیاری و ولشت در منطقه کلاردشت در استان مازندران نیز حدود ۴۰ تا ۵۰ درصد خشک شده اند. او افزود: دخالت انسان مانند برداشت بی رویه از منابع آبی علت اصلی خشک شدن تالاب‌هاست و از آنجا که در دوران خشکسالی نیز قرار داریم، این دو عامل در کنار هم ۹۰ تا ۱۰۰ درصد برخی تالاب های کشور را خشک کرده اند. او با اشاره به خشک شدن چشمه طاق بستان در کرمانشاه گفت: در این گونه موارد علت به برداشت های بی رویه از منابع زیر زمینی برمی‌گردد، طوری که وقتی میزان برداشت ها کاهش یابد آب دوباره به آن حوضه آبی بر می گردد، این اتفاقی است که برای چشمه طاق بستان کرمانشاه افتاده و اکنون دوباره آب به آن بازگشته است. او افزود: در مناطق کارستیک مانند کرمانشاه که زمین بسیار آهکی است و درز و شکاف های زیادی منابع آبی را به هم متصل می کند، میزان برداشت های بی رویه به خوبی خود را در حوضه های آبی روی زمین مانند چشمه ها نشان می دهد. به گزارش ایرنا، او گفت: البته این پدیده بسیار رایج و مرسومی نیست، از این رو مطالعات زیادی در این باره انجام نشده است . در چشمه های کارستیک، آب به دلیل حل شدن بخشی از سنگ آهک در درون زمین نفوذ می کند و در هرکجا که امکان خروج داشته باشد، در سطح زمین به صورت چشمه ظاهر می شود، چنین چشمه‌هایی ممکن است به صورت فورانی نیز در سطح زمین دیده شوند.

موضوعات مرتبط : محیط زیست    


نظرات:

برای ارسال نظر جدید ابتدا باید وارد سایت شوید