تاریخ آخرین ویرایش : سه شنبه،3-11-1396
تعداد بازدید :232

تهران بی هوا

 

توسعه و محیط زیست دو روی یک سکه‌اند، یعنی رسیدن به توسعه پایدار بدون توجه به ملاحظات زیست محیطی سرابی بیش نیست، همانطور که حفظ محیط زیست بدون اجرای برنامه های توسعه در ابعاد مختلف سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی امکان پذیر نمی تواند باشد.
بنابراین اگر هدف رسیدن به توسعه موزون در یک جامعه است، هرگونه بی احترامی، بی توجهی و نامهربانی به محیط زیست و سهل انگاری در حفظ آن، نیل به این هدف را دچار خدشه می سازد.
به زعم کارشناسان محیط زیست در دهه‌های‌ گذشته با توجه به شتاب برنامه های توسعه در کشورهای مختلف و بی توجهی به ملاحظات زیست محیطی در بخش هایی از زمین، دریا و هوا معضلاتی پدیدار شد.این کارشناسان معتقدند هرجا مظاهر توسعه که مهم ترین آنها در بخش های صنعت، معدن و تجارت نمودار شد، تمرکز پیدا کرد به محیط زیست آن مناطق آسیب های جدی وارد شد و با تداوم این شرایط، معضلات زیست محیطی در آنجا تشدید یافت.
شهرهای بزرگ صنعتی در کشور ما از جمله بارزترین مظاهر توسعه به شمار می روند که به گفته کارشناسان، بی توجهی به ملاحظات زیست محیطی در این شهرها باعث شده تا مشکلات محیط زیست از جمله آلودگی هوا در آنها تشدید شود.
آمار سال ۲۰۱۶ سازمان بهداشت جهانی از مرگ سالیانه ۳۳ هزار و ۵۰۰ نفر ایرانی در اثر آلودگی هوا در کلان‌شهرها خبر می‌دهد، آیا این آمار نگران کننده نیست؟
دشمن اصلی سلامتی ما آلودگی هواست
یک استاد دانشگاه خطر آلودگی هوا را در شهرهای بزرگ از جمله تهران کمتر از خطر حمله دشمن به کشور ندانست و گفت: همانطور که در هشت سال جنگ تحمیلی، دشمن را باور کردیم و در مقابل آن قهرمانانه ایستادیم و آن را به عقب راندیم، امروز هم باید باور کنیم که آلودگی هوا دشمن اصلی ماست و همه دست به دست هم بدهیم و این دشمن غدار را از کشورمان و مخصوصا تهران بیرون کنیم.
دکتر مجید شفیع پورمطلق در نشست استادان، کارشناسان و دانشجویان تحت عنوان روز هوای پاک در دانشکده تحصیلات تکمیلی محیط زیست دانشگاه تهران افزود: تفاوت این دشمن با رژیم بعث عراق شاید این باشد که عامل عمده آلودگی هوا خودمان هستیم و باید خودمان نیز این دشمن را از بین ببریم. وی با اشاره به اینکه دو عامل طبیعی و انسان ساز در آلودگی هوا مخصوصا در شهرهای بزرگ صنعتی نقش اساسی داشته و دارند از اقدامات انجام شده در سال های گذشته برای مقابله با این دشمن ستایش کرد و گفت: در مورد عوامل 
آلوده‌ساز هشت شهر بزرگ صنعتی کشور ما دقیقا این عوامل را شناسایی کردیم، برنامه هایی نیز برای مقابله با آنها تدوین و حتی به مرحله اجرا هم درآمد و اتفاقا دستاوردهای خوبی هم به دنبال داشت .
این مقام سابق سازمان حفاظت محیط زیست کشورتصریح کرد: مشکل از زمانی شروع شد که گرایش مسئولان به سمت جذابیت های توسعه فارغ از ملاحظات زیست محیطی رفت و این دستاوردها تحت الشعاع این جذابیت ها قرار گرفت.
به گفته وی آلودگی در شهرهای بزرگ صنعتی ابعاد گسترده اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی دارد و مباحث کلان در برنامه ریزی و مدیریت شهری حتما بایدملاحظات زیست محیطی را لحاظ کند.
وی با تاکید بر اینکه خودروها یکی از عوامل آلوده کننده هوا هستند گفت: برای مقابله با این عوامل تاکنون کارهای خوبی انجام شده اما این کارها کافی نیست و باید تلاش ها در این خصوص مضاعف شود. 
خودروها عامل اصلی آلودگی هوا
سرپرست مرکز ملی هوا و تغییر اقلیم سازمان حفاظت محیط زیست نیز در این نشست ۷۰درصد آلودگی شهر تهران را مربوط به خودروها دانست و گفت: به همین دلیل از دهه ۷۰به بعد کم کم محور برنامه ریزی ها برای مقابله با آلودگی هوا در تهران مباحث مرتبط با خودرو شد و کار استانداردسازی خودروها، ارتقاء کیفیت سوخت خودروها، معاینه فنی خودروها، توسعه فضای سبز و فرهنگ سازی از طریق رسانه ها مخصوصا صدا و سیما در دستور کار مسئولان ذیربط قرار گرفت.
مسعود زندی به ذکر آمارهایی در خصوص خودروها پرداخت و افزود: در انتهای دهه ۷۰افزون بر ۸۰۰هزار دستگاه خودرو در تهران تردد می کرد که این رقم امروز به چهارمیلیون و ۵۰۰هزار دستگاه رسیده که ۲۰درصد آنها هم فرسوده هستند.
وی تصریح کرد: از شش هزار دستگاه اتوبوس در حال تردد هم در تهران که قاعدتا این تعداد باید تاکنون به ۱۲هزار دستگاه می رسید و از ۱۴۰هزار دستگاه کامیون در حال تردد در تهران هم به ترتیب ۲۰ و ۴۰درصد فرسوده هستند و کل دو میلیون و ۵۰۰هزار دستگاه موتورسیکلت کاربراتوری در حال تردد در تهران هم به عنوان منابع آلاینده محسوب می شود.
به گفته وی خودروهایی که ۳۰تا ۴۰سال از عمر آنها گذشته و هیچ کنترلی هم روی آنها صورت نمی گیرد و حتی امکان تردد در جاده های کشور را هم ندارند، راحت در خیابان های تهران می گردند و این شهر را آلوده می کنند! 
وی اصلی ترین پارامتر مواد آلوده کننده هوای تهران را ذرات کمتر از دو و نیم میکرون اعلام کرد و گفت: این ذرات که به دلیل ریز بودن دیده هم نمی شود بیشترین صدمات را به سلامتی انسان ها می زند.
این مقام سازمان حفاظت محیط زیست با اشاره به اینکه استانداردسازی خودرو و سوخت آن تاکنون موفق نبوده و این موضوع بر برنامه ریزی ها جهت مقابله با آلودگی هوا در تهران تاثیر منفی داشته است، یادآور شد: مشکل اصلی در این بحث این است که موضوعات مرتبط با آن در ابعاد فنی کاملا بررسی و به نتایج روشنی هم می رسد اما در ابعاد مدیریتی ابتر می ماند.
وی در این خصوص گفت: افزون بر ۱۷دستگاه دولتی و حاکمیتی بطور مستقیم در بحث مقابله با آلودگی هوای تهران تکلیف دارند که همکاری کنند ولی متاسفانه چون ماموریت گرا هستند، همکاری آنها در این زمینه ها چندان جدی و قوی نبوده است.به گفته وی طی۱۰۰روز گذشته افزون بر ۶۰روز هوای تهران ناسالم بوده که این هشداری برای همه دست اندرکاران است که هرچه زودتر فکری برای حل این معضل بکنند .
تلف شدن ۲۲میلیون ساعت وقت مردم در یک روز
یک پژوهشگر مشارکت های مردمی در محیط زیست هم در این نشست گفت: مشکل ما این است که علت اصلی آلودگی هوای تهران را شناسایی نمی کنیم و مانند بقیه بحران ها به یک سری اقدامات روبنایی بسنده می کنیم .
محمد درویش با ذکر مثال هایی در خصوص حل برخی بحران ها در داخل و خارج از کشور افزود: چگونه است که مشکل ازدحام مردم در بانک های کشور را بعد ازانجام آن همه اقدامات مختلف از جمله افزایش تعداد شعبات نتوانستیم حل کنیم، اما سرانجام با تشخیص درست مشکل و استفاده مفید از تکنولوژی به راحتی آن را حل کردیم و امروز مردم همه تراکنش های بانکی را با تلفن همراه خود انجام می دهند .
وی با اشاره به صدمات و خسارات ناشی از ترافیک خودروها در شهر تهران به عنوان یک عامل مهم در آلودگی هوای این شهر گفت: طبق اعلام مراجع رسمی افزون بر ۲۲میلیون ساعت در روز وقت مردم در ترافیک تهران تلف می شود که ارزش آن افزون بر ۱۱هزار میلیارد تومان در سال می شود که حدود ۶۰برابر بودجه سالیانه سازمان حفاظت محیط زیست است. 
به گفته وی شهردار سابق تهران افزون بر ۹۰هزار میلیارد تومان برای توسعه معابر تهران شامل اتوبان و پل هزینه کرد اما نه تنها معضل ترافیک تهران حل نشد بلکه طبق اعلام مراجع رسمی در مهرماه ۹۶تعداد خودروهای تهران به شش برابر ظرفیت رسید.درویش گفت: وقتی شهردار سابق تهران کار خود را آغاز کرد طول خطوط مترو تهران ۸۰ کیلومتر بود و قرار بود این مقدار در سال ۹۵ به ۳۰۷کیلومتر برسد، اما وقتی وی در سال ۹۶از این مسند خداحافظی کرد طول خطوط مترو تهران از ۱۷۰کیلومتر تجاوز نکرده بود.
وی گفت: مسئولان باید از خودشان شروع کنند و اگر قرار است برای حل مشکل ترافیک شهر تهران مثلا مردم به دوچرخه سواری تشویق شوند، چرا مسئولان شهر مانند برخی از مقامات تراز اول کشورهای اروپایی خودشان با دوچرخه تردد نمی کنند؟
مصون بودن سرمنشاء آلودگی ها
معاون پژوهشی دانشکده تحصیلات تکمیلی محیط زیست دانشگاه تهران نیز در این نشست از اینکه خودروسازان کشور اجازه دارند خودروهایی با تکنولوژی ۲۰سال پیش تولید و به بازار مصرف داخلی تزریق کنند، اظهار تاسف کرد و گفت: شعار ما تقویت سرمایه گذاری برای حمل و نقل عمومی است اما برای خرید خودرو تولید داخل ۲۰میلیون تومان تسهیلات به مردم می دهیم!
دکتر محمدرضا مثنوی افزود: اگر یکی از راه های مقابله با آلودگی هوای تهران توسعه فضای سبز است چرا فضاهای سبز موجود در تهران را خراب و بجای آنها برج سازی می کنیم؟
وی نگفتن و نشنیدن مشکلات را در مدیریت شهری کشور و بخصوص تهران، یک عارضه مزمن نامید و گفت: اروپایی ها طبق پیمان ماستریخت هلند در سال ۱۹۹۲دو اصل را مورد تاکید قرار دادند، یکی برخورد با سرمنشاء آلودگی ها و آلایندگی ها و دوم پذیرش این مساله که هرکس محیط را بیشتر آلوده می کند بیشتر هم باید جریمه بپردازد.
به گفته وی ما در اینجا نه تنها با سرمنشاء آلودگی ها برخورد نکردیم بلکه عوامل اصلی آلاینده ها را نیز در شهرهای مان جریمه نکردیم و به این سخن شیرین سعدی علیه رحمه نیز وقعی ننهادیم که گفته بود: 
«سرچشمه شاید گرفتن به بیل چو پر شد نشاید گذشتن به پیل» 
این استاد دانشگاه وجود برخی الگوهای رفتاری را در جامعه مشوق آلودگی شهرها دانست و گفت: علاقه به داشتن خودرو شخصی در میان مردم، نبود عزم قوی در نزد مسئولان برای داشتن شهر پاک، بی میلی در استفاده از تجارب جهانی، تقدم منافع اقتصادی بر نظرات کارشناسی و نبود سیستم تشویق و تنبیه از جمله مهم ترین این الگوها هستند .
تاج‌محمدکا ظمی



نظرات:

برای ارسال نظر جدید ابتدا باید وارد سایت شوید