تاریخ آخرین ویرایش : یکشنبه،12-6-1396
تعداد بازدید :136

جنگلی‌ها و روس‌ها

مبارزه جنگلی‌ها به رهبری میرزا یونس رشتی معروف به میرزا كوچك، علیه نیروهای روسیه تزاری در ایران از اواسط جنگ جهانی اول شروع شد. آفیسكوف به حاكم رشت (حشمت‌الدوله) فشار می‌آورد كه این غائله را در نطفه خاموش كند. در این تاریخ دو حزب نسبتا مقتدر در رشت فعالیت سیاسی داشتند: حزب دموكرات و حزب اتحاد و ترقی. اغلب اعضای این دو حزب باطنا طرفدار نهضت جنگل بودند.

 

مفاخرالملك، رئیس شهربانی رشت كه از طرف روس‌ها به این سمت منصوب شده بود، داوطلب شد كه شخصا به جنگ جنگلی‌ها برود و ریشه تشكیلات آنها را بكند. این لشكركشی به نتیجه نرسید و خود مفاخرالملك كشته شد. كنسول روس سپس تصمیم گرفت گروهی از قزاقان روسی را كه در بی‌رحمی شهرت داشتند، برای قلع و قمع تشكیلات جنگل بفرستد. این نیرو نیز شكست خورد و مقداری اسب و اسلحه متعلق به آنها به دست جنگلی‌ها افتاد. فاتحان جنگل با اسرا، مخصوصا با قزاقان اسیر ایرانی به خوبی رفتار كردند و از این رهگذر بر نیكنامی خود افزودند. از چشم مقامات اشغالگر روس قضیه آن‌چنان اهمیتی پیدا كرد كه آفیسكوف مقامات مركزی تهران را مجبور ساخت به‌طور جدی با تشكیلات جنگل روبه‌رو شوند. در نتیجه فشار و تاكید او بود كه حدود 4هزار قزاق سواره و پیاده و توپخانه، به فرماندهی كالچوک اوف، به جنگل اعزام شد.

عده‌ای از فئودال‌های محلی نظیر امیر مقتدر طالشی و برهان‌السلطنه طارمی نیز با قوای خود ستون‌های اعزامی مركز را تقویت می‌كردند. در این جنگ شكست سختی به قوای جنگل وارد شد و عده‌ای از بهترین افراد میرزا كوچك‌خان كشته شدند. جنگلی‌ها شكست خوردند ولی قلع و قمع نشدند.  در این ضمن در روسیه انقلاب شد و تزار استعفا داد. دومین نخست‌وزیر دولت انقلابی روس، آلكساندر كرنسكی، در ژوئیه 1917 م به فرماندهان قوای روس، از جمله ژنرال باراتف، در ایران دستور داد كه خاک ایران را تخلیه كنند و به روسیه بازگردند، خط سیر مراجعت سربازان روسی از مناطقی كه تحت اشغال جنگلی‌ها بود می‌گذشت و لازم بود قبلا قراردادی در این باره میان فرماندهان روسی و زعمای جنگل بسته شود تا عقب‌نشینی سربازان روسی به اصطكاک مسلح منجر نشود. این قرارداد بسته شد و تخلیه ایران از قوای تزاری آغاز شد و شهر رشت به تصرف قوای جنگل درآمد.

 

منبع: عبدالرسول خیراندیش و اعظم رحیمی جابری، «اهداف و کارکردهای کنسولگری روسیه در رشت نیمه دوم عصر قاجاریه»، پژوهشنامه تاریخ محلی ایران، سال چهارم

 

 



نظرات:

برای ارسال نظر جدید ابتدا باید وارد سایت شوید