تاریخ آخرین ویرایش : دوشنبه،19-4-1396
تعداد بازدید :952

شهر را به بخش خصوصی واگذار نکنیم

بسیاری دنیای مدرن را دنیای تبلیغات می نامند. تبلیغات که اغلب با هدف فراگیری یک نوع ایدئولوژی خاص و یا ترغیب برای مصرف کالاها صورت می‌گیرد نیاز به یک سری ابزار و وسایل ارتباطی دارد. در کنار رسانه‌های جمعی چون تلویزیون، رادیو و اینترنت، امروزه بیلبوردهایی که در سطح شهر‌ها نصب می‌شوند به ابزاری برای تبلیغات ایده‌ها و کالاها تبدیل شده‌اند. نمونه این امر را می‌توان در سطح شهر تهران که مملو از بیلبوردهایی است که با اهدافی چون تبلیغ ایده خاصی چون ترغیب به فرزندآوری، حسن اخلاق یا تبلیغ کالاها نصب شده‌اند، دید. به اعتقاد من، هنگامی که از تبلیغات یاد می‌کنیم هدف خاص و مشخص پشت آن کسب سود به هر نحو ممکن برای مبلغان آن است. برخلاف اطلاع رسانی که در آن مخاطب و خود پیام مورد توجه است، در تبلیغات مخاطب به معنای اخص کلمه مورد توجه قرار نمی‌گیرد و هدف مبلغ این است که تنها به اهداف مورد نظر خود دست پیدا کند بنابراین، جنبه یکجانبه و یک سویه دارد. بیلبوردها در خیابان که مکانی عمومی است و به همه آحاد جامعه تعلق دارد، نصب می‌شود. از این رو،  تمامی افراد جامعه حق دارند تا از این منفعت بهره‌مند شوند اما هنگامی که مبلغان با انواع شیوه‌ها و ترفندها فضای عمومی را به نفع خود مصادره می‌کنند. این مصادره کردن منافع عمومی به نفع منافع خصوصی به هیچ وجه قابل پذیرش نیست و نیاز به بازنگری جدی دارد. از سوی دیگر، بیلبورد‌های موجود در سطح شهر را می‌توان به دو دسته تقسیم کرد. بخشی که مربوط به تبلیغ کالاهای داخلی است و بخش دیگری که مربوط به کالاهای خارجی است. نکته قابل توجه در تبلیغات محصولات و کالاهای خارجی بررسی تبعات اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی این کالاهاست. در حال حاضر آنچه مشهود است رغبت مردم برای خرید کالاهای خارجی است به طوری که، بسیاری از افراد بنا به دلایل مختلف ترجیح می‌دهند تا کالاهای خارجی را خریداری کنند. تحت این شرایط، وجود بیلبوردهایی که محصولات خارجی را تبلیغ می‌کنند، به طور خواسته یا ناخواسته، به این مسئله دامن می زنند و فرهنگ مصرف کالاهای خارجی را تقویت می‌کنند. به این مورد می‌توان تبعات اقتصادی فلج شدن و ناتوانی اقتصاد داخلی و اشتغال را اضافه کرد. در مواردی که کالاهای داخلی نیز از طریق بیلبوردها در سطح شهر تبلیغ می‌شوند شکل‌گیری یک سری از پیامدهای اجتماعی قابل توجه است یعنی، با‌توجه به اینکه تولید و تبلیغ این کالاها از طریق افراد یا اقشار خاصی که از امکانات ویژه‌ای برخوردار هستند صورت می‌گیرد، شکاف طبقاتی و اجتماعی میان داراها و ندارها را شکل می‌دهد که در مواردی می‌تواند همراه با عواقب اجتماعی در کوتاه مدت یا بلندمدت باشد. به همین دلیل، به اعتقاد من لازم است تا مسئولان شهری به طور ویژه به پیامدهای اقتصادی و اجتماعی این نوع از تبلیغات توجه کنند و در این مورد تنها منافع زودگذر و شخصی سازمان‌ها یا صاحبان صنایع مورد توجه قرار ندهند.علاوه بر این موارد، ساده‌ترین مسئله در نصب بیلبوردها در سطح شهر موضوع آلودگی بصری و از بین رفتن زیبایی شهر است. علاوه بر این، نصب بیلبورد‌ها می‌تواند تبعات اجتماعی دیگری هم داشته باشد.  به این معنا که بسیاری از بیلبوردها که در کنار بزرگراه‌ها نصب شده‌اند متاسفانه گاه با انواع تابلوها و علائم رانندگی تداخل پیدا کرده و موجب افزایش تصادفات و سوانح رانندگی می‌شوند. همچنین توجه به شکل، اندازه و رنگ بیلبورد ها با توجه به بحث مهم زیباسازی شهر بسیار مهم و قابل توجه است که در اغلب موارد مورد غفلت قرار می گیرد. کم‌توجهی به نصب بیلبوردها و ملاحظات آن در سال‌های اخیر موجب شد تا بسیاری از شهروندان از وضعیت ظاهری شهر ناراضی باشند اما، متاسفانه از آنجا که حقوق شهروندی در این زمینه به رسمیت شناخته نمی‌شود، قادر نیستند تا اقدامی عملی برای کنترل و مهار آن انجام دهند.در حال حاضر، مدیریت شهری در عرصه نصب بیلبوردها و سامان بخشی به آنان نیاز به بازنگری جدی دارد تا منافع مردم و مسئله زیبایی شهر لحاظ شود. از این رو تبعیت از قوانین مشخص و استاندارد در این حوزه ضروری و لازم الاجراست ضمن اینکه، به باور من، برخلاف بسیاری که تبلیغات در سطح شهر در دنیای مدرن را ضروری و به سود شهروندان می‌دانند، مسئولان شهری می‌توانند از اشغال فضای عمومی به نفع منافع خود چشم بپوشند و شهری را که متعلق به همه شهروندان است به دست بخش خصوصی نسپارند. این کار اگر چه سخت است اما می تواند با رعایت حقوق شهروندان عملی شود.

 

نویسنده: علیرضا حسینی پاکدهی

(عضو هیأت علمی دانشگاه علامه طباطبایی)

به نقل از روزنامه آرمان امروز

مجموعه مقالات مرتبط : شهر را به بخش خصوصی نسپاریم    


نظرات:

برای ارسال نظر جدید ابتدا باید وارد سایت شوید