تاریخ آخرین ویرایش : دوشنبه،19-4-1396
تعداد بازدید :1725

معرفی معماران ایرانی در جهان

از کنار بناهای قدیمی و باستانی که می گذریم انگشت حیرت به دهان می گیریم و از اینکه ایرانیان در چند هزار سال پیش چه تکنولوژی خارق العاده ای در ساختمان ها به کار می گرفته اند ، حیران می مانیم سی و سه پل و پل خواجو (اگر مترو آن را نبلعد ) چهارصد سال است که پابرجاست . چغازنبیل ، تخت جمشید و صدها بنای دیگر که هر کدام حکایت از خلاقیت و استعداد شگرف ایرانیان دارند . حال فرصتی به دست آمده تا این همه نبوغ و شکوه را به رخ جهانیان بکشیم . اعطای کرسی یونسکو در فناوری معماری اسلامی به پروفسور محمود گلابچی ، چهره ماندگار مهندسی راه و ساختمان ایران که در اسفند ماه سال 90 انجام گرفت ، بهترین فرصت است تا بگوییم معماری و معماران با شکوه و بزرگی داشتیم و می توانیم داشته باشیم . متن گفتگوی خبرنگار پیام ساختمان و تاسیسات با این استاد ارزشمند را می خوانید :

به عنوان سئوال اول دیدگاه خود را در مورد معماری اسلامی بیان بفرمایید .

بسیاری بر این عقیده اند که چیزی مستقل به عنوان معماری اسلامی وجود ندارد و این معماری برگرفته از معماری ایرانی است . معماری اسلامی اساسا به معنی معماری مبتنی بر اصول ضوابط و اندیشه اسلامی است . در مواردی معماری اسلامی به معنی معماری سرزمین های اسلامی بکار برده می شود که با این تعبیر می توان از آن به عنوان معماری مسلمین یاد کرد . سابقه و تاریخ شکوهمند ایران در معماری پس از پذیرش اسلام توسط ایرانیان موجب گسترش معماری بر اساس باورهای اسلامی و عملکردهای معماری جدید منطبق بر اندیشه های نوین جامعه شد . به این ترتیب می توان معماری اسلامی در ایران و کشورهای متاثر از معماری ایران را در امتداد معماری ایران دانست .

کرسی یونسکو چیست و سازمان علمی ، فرهنگی ملل متحد (یونسکو ) چه ویژگیهایی در شما دیدند که کرسی فناوری معماری اسلامی در یونسکو را به اعطا کردند ؟

کرسی یونسکو عنوان بین المللی و علمی است و به افرادی که در حوزه تخصصی خود در سطح ملی و بین المللی تحولات بزرگی ایجاد کرده و بسیار تاثیر گذار باشند اعطا می شود با اعطای کرسی یونسکو کسی که دارای کرسی است اختیارات و امکانات زیادی برای فعالیت های علمی گسترده در سطح ملی و بین المللی به دست می آورد .

از دلایل آن هم می توانم بگویم اینجانب دوره های لیسانس و فوق لیسانس مهندسی راه و ساختمان را در سالهای 1359 و 1362 با رتبه اول در دانشکده فنی دانشگاه تهران به پایان رسانده و دکتری راه و ساختمان و فوق دکتری سیستم های ساختمانی (سازه در معماری) خود را در سال 1375 از کشور انگلستان دریافت کردم و دروس متعددی را در مقاطع کارشناسی ، کارشناسی ارشد و دکترای معماری و مهندسی ساختمان در دانشکده های ایران و انگلستان تدریس کرده ام .

در حال حاضر هم استاد تمام پایه 36 دانشکده معماری دانشگاه تهران ، چهره ماندگار جمهوری اسلامی ایران در مهندسی راه و ساختمان ، عضو شورای تدوین مققرات ملی ساختمان ، رئیس شورای فناوری های نوین ساختمان ، عضو هیات امنای انجمن مفاخر معماری ایران و مدیریت پروژه و ساخت ، عضو شورای قطب علمی فناوری معماری ، مشاور عالی آستان قدس رضوی در معماری و مهندسی ساختمان و سردبیر مجله international journal of architecture technology هستم . در سالهای اخیر هم این توفیق را داشتم که به عنوان استاد نمونه دانشگاه ها و موسسات آموزش عالی کشور و پژوهشگر برجسته گروه و استاد نمونه دانشگاه تهران انتخاب شوم . همچنین علاوه بر محاسبه و طراحی ده ها پروژه بزرگ ساختمانی در سازمان های اجرایی متعددی به عنوان مشاور عالی در زمینه سازه و ساختمان مشغول به کار بوده و در سال گذشته نیز به عنوان مهندس نمونه کشور انتخاب و معرفی شدم . همچنین 30 جلد کتاب در زمینه سازه در معماری ، سیستم های ساختمانی و مدیریت پروژه تالیف و منتشر کردم که 14 عنوان آن تا کنون به عنوان کتاب سال جمهوری اسلامی ایران و کتاب برگزیده دانشگاهی انتخاب شده است .

فکر می کنید اعطای این کرسی به جنابعالی چه تاثیری بر کیفیت معماری ما می تواند داشته باشد ؟

کشور عزیز ما دارای سابقه ای شکوهمند در گسترش علم و فرهنگ و هنر در جهان است . ابتدا باید با این فرهنگ و تمدن عظیم آشنا شد و سپس برای معرفی آن به جهانیان تلاش کرد . امروز باید مردم این سرزمین و جهانیان با معماری اصیل ایران از تخت جمشید ، تا ایوان مدائن ، از مسجد امام اصفهان تا حرم مطهر رضوی ( که نمونه ای کامل و بی نظیر از هنر و معماری اسلامی است ) آشنا شوند و بدانند که بسیاری از بناها در تاریخ این سرزمین از حرم حضرت رضا علیه السلام و ساختمان مذهبی تا پل های ایران و سازه های آبی شوشتر از شاهکارهای معماری و مهندسی در جهان محسوب می شوند . در راستای این شناخت باید برای تجدید شکوه و عظمت در آینده تلاش کرد و تنها به شناخت و تقدیر آثار گذشته متکی نبود . باید در زمینه های مختلف علمی برای تجدید فرهنگ و تمدن اسلام گام برداشت و ما باید در این مسیر پیشتاز باشیم . شایستگی ملت بزرگ ایران اثبات کرده است حرکت در قله های علمی در گستره این سرزمین و مردم آن باید پیشگام حرکت های علمی در جهان باشند . دستیابی به افق های جدید اندیشه گسترش مرزهای دانش ، فتح قله های دانش و فناوری و بیش از همه تجدید حیات فرهنگ انسانی اسلامی در جهان امروز ، نوید بخش مسیر روشن آینده علم و فناوری در این کشور است .

حل مشکلاتی مانند زمان طولانی اجرا ، عمرمفید کم ، هزینه زیاد اجرای ساختمانها ، نیازمند ارئه راهکارهای مناسب برای استفاده از این سیستم ها به عنوان روش های مطابقت یافته با ویژگیهای فرهنگی ، اجتماعی و تاریخی و باورهای مردم این سرزمین برداشته شود . این اقدامات در دراز مدت موجب رسیدن به شرایط اجرایی مطلوب بهینه سازی ساخت ، افزایش تولید صنعتی ساختمان و نیز افزایش تولید مسکن در کشور خواهد شد .

برای ارتقای هنر و معماری کشور چه باید کرد ؟

برای ارتقای این هنر باید برنامه های درسی دانشگاه ها در این راستا اصلاح شود . معخماران و مهندسان با مبانی طراحی این روش ها آشنا شده و به تدریج این روش ها با استفاده از اطلاعات لازم متناسب با معماری و اقلیم ایران به روش های بومی تبدیل شوند . در این میدان حاکمیت تفکر سیستمی در طراحی چنین روشی یک ضرورت است و نقش معماران و مهندسان در رعایت مبانی طراحی چنین روشی یک ضرورت است و نقش معماران و مهندسان در رعایت مبانی طراحی معماری فناوری و تولید صنعتی ساختمان در تحقق چنین هدفی ک می تواند سبب ارتقای هنر و معماری کشور شود ، بسیار تعیین کننده است .

در چهارچوب معماری کرسی یونسکو چه برنامه هایی را برای آینده در نظر گرفته اید ؟

فعالیت های کرسی معماری یونسکو شامل آموزش تحقیق و مبادله اطلاعات در بین دانشگاه ها ، اساتید ، اندیشمندان ، و فرهیختگان ، معماران و مهندسان است و با محوریت کسی که دارنده کرسی یونسکو است زمینه های مبادله اطلاعات در حوزه های مختلف در چهارچوب یونسکو فراهم می شود . این برنامه گسترده و متنوع است که از ان میان می توان به فعالیت های پژوهشی ، برگزاری جلسات سخنرانی ، گردهمایی و کنفرانس در سطوح ملی ، منطقه ای و بین المللی ، اعزام دانشجو و استاد و تشکیل دوره ها و کارگاه های آموزشی اشاره نمود .

کرسی های یونسکو (unesco chair) که نقش همزادی با شبکه های یونی توین (unitwin) دارند ، به مثابه قطب های علمی منطقه ای یا بین المللی هستند که پیرامون یک موضوع خاص علمی فعالیت می کنند . با توجه به فعالیت های علمی ، سوابق و تجربیات فعلی اینجانب انتظار می رود کرسی معماری در یونسکو محرک پویایی علمی و انتقال دانش با استفاده از همزادسازی ، شبکه سازی و سایر برنامه ها در چارچوب (یونی توین ) و (یونسکو) با حمایت کمیسیون ملی (یونسکو) در ایران و یونسکو در پاریس باشد .

هدف کلی کرسی ، ارتقای تحقیق ، آموزش اطلاعات و مستندسازی در زمینه معماری در جهان است . این کرسی همکاری بین محققان شناخته معماری دانشگاه ها و سایر موسسات در کشورهای منطقه و جهان اسلام ، آسیا ، اقیانوسیه ، اروپا و دیگر نقاط جهان را تسهیل خواهد کرد و همچنین به تبادل استادان ، محققان و دانشجویان با سایر دانشگاه ها در چارچوب برنامه (یونی توین ) مشارکت در فعالیتهای کرسی های مختلف و شبکه های بین دانشگاهی می پردازد . گدر پایان اگر صحبت خاصی باقی مانده است ، بیان بفرمایید .

اعطای کرسی یونسکو در معماری اسلامی ، این فرصت را به من ، دانشگاه تهران و کشور ایران می دهد که در سطح بین المللی هنر ، معماری ، شکوه و عظمت ایران را به جهانیان معرفی کنیم و همه کشورها و ملت ها بتوانند از یافته های معماری ، مهندسی و هنر ایران استفاده کنند .

ایرانیان از دیرباز در خلق آثار برجسته معماری و هنر شوق وافر داشته اند و به مدد ذوق خدادادی توفیق یافته اند پرشکوه ترین پدیده های هنر و معماری را به جهان عرضه کنند و نام هنر را با نام ایران قرین سازند . به همین دلیل شگفتی های مسجد اصفهان ، جلوه های هنر در مدرسه چهارباغ ، محراب روح پرور و روح نواز مسجد شیخ لطف الله عظمت حرم مطهر رضوی و تاق ها و ایوان ها و رواق ها و شبستان ها و نقش ها بدیع و رنگ های دلپذیر کاشی کاری های آن همه و همه نشان از شکوه عشق و عرفان انسان هایی دارد که به قصد تقرب به درگاه باریتعالی از تمام وجود و هستی خویش برای خلق این آثار بدیع بهره جسته اند و اینجاست که معرفت به وجود پروردگار سرچشمه الهام می شود وایمان ، آفریننده هنر می گردد. در همین راستا شکوه و شگفتی تخت جمشید ، رمز و رازهای بنای تخت سلیمان ، ناشناخته های زیگورات چغازنبیل ، طراحی بدیع کاخ چهلستون پایداری و صلابت سی و سه پل ، ظرافت و زیبایی پل خواجو ، جذابیت و تداوم بازار تبریز و کرمان و شگفتی سازه های آبی شوشتر مصادیق برجسته هنر معماری این سرزمین است و باید به عنوان بخشی از دانش و فرهنگ عمومی ، جامعه از عظمت و بزرگی آن آگاه باشد .

ایجاد رشته های دانشگاهی به صورت بین المللی در کشورهای جهان و منطقه ، تعریف طرح های تحقیقاتی و ایجاد موسسات علمی و پژوهشی ، بخشی از اهداف و برنامه های این کرسی است . ما این اهداف را در سطح ملی ، کشورهای اسلامی و 12 کشور در منطقه که تحت تاثیر هنر ، معماری و شهرسازی ایران هستند دنبال نموده و آثار نتایج آن را به صورت کتاب و مجله و برگزاری همایش بین المللی منتشر خواهیم نمود .

آرزو افشارزاده -پیام ساختمان - 15 فروردین و 1 اردیبهشت 91



نظرات:

برای ارسال نظر جدید ابتدا باید وارد سایت شوید