تاریخ آخرین ویرایش : دوشنبه،19-4-1396
تعداد بازدید :1464

کاخ موزه صاحبقرانیه

دهکده نیاوران همواره یکی از بخشهای ییلاقی تهران بوده است. این منطقه در دوره قاجار نیز مورد توجه دولتمردان قرار گرفت و ناصرالدین شاه در سال 1299 ش حاج علیخان صاحب الدوله را مأمور ساخت عمارتی در باغ نیاوران کرد. چون در قدیم هر سی سال یک قرن در نظر گرفته می شد، ناصرالدین شاه در سی و یکمین سال حکومتش خود را صاحب قران نامید و این کاخ به «صاحبقرانیه» مشهور شد.

بدین ترتیب عمارت خوابگاه، اندرون و حرمسرا ساخته شد که شامل چهل تا پنجاه ساختمان بود که هر یک دارای چهار اتاق و یک ایوان و به اصطلاح هر دستگاه ویژه یک یا دو تن از زنهای شاه بود.

در زمان شاه تزئینات معماری داخلی کاخ صاحبقرانیه دوبار دستخوش تغییرات عمده شد و پس از انقلاب اسلامی، کلیه اموال کاخ صورت برداری و کل بنا از سال 1374 استحکام بخشی، مرمت و بازسازی شد. گچبریها، آیینه کاریها، ارسیها، درها و ... توسط هنرمندان و استادکاران، جانی تازه گرفت و برخی از نفیس ترین قالبها مرمت شد. با استفاده از چند اتاق اداری و خدماتی، برخی اسناد و مدارک تاریخی مرتبط با دوره قاجار و پهلوی با رعایت موازین موزه آرایی تلاش شد تا سیر کوتاهی از تاریخ و هنر این دو دوره در صاحبقرانیه، به نمایش گذاشته شود.

تالار آینه (جهان نما)

آینه کاریهای تالار اصلی در زمان ناصرالدینشاه آغاز شد و در زمان مظفر الدین شاه به پایان رسید. تالار آینه چهار اتاق دارد: اتاق منشی، اتاق هدایا، اتاق دندانپزشکی و سرویس بهداشتی.

دو تابلوی بزرگ شاهزادگان قاجاری بر دیوارهای شمالی و جنوبی قرار دارد. در اتاق اول عکسهایی از صاحبقرانیه عصر ناصری و در اتاق بعدی، فرمان مشروطیت (که در 14 جمادی الآخر1324ق در همین کاخ امضا شد)، اسناد این دوره و تصاویری از شخصیت های دوران مشروطیت دیده می شود. بعد از اتاق مذاکرات نظامی، تالار جهان نما با آینه قرار دارد.

دیوارهای شاه نشین جنوبی را سلاحهای کوچک سرد و گرم از دوران زندیه و قاجاریه آذین کرده و چند فرش نفیس ایرانی کف تالار را پوشانده است. چند گلدان آلمانی و فرانسوی هم دیده می شود. بعد از تالار جهان نما، اتاق مذاکرات خصوصی، خوابگاه نیمروزی و ... قرار دارد.

مجموعه ای از عکسهای سران کشورها و نیز آثار اهدایی به دربار و مدالها و نشانها در اتاقهای این بخش به نمایش گذاشته شده است. در سرسرای ضلع شرقی این طبقه، مجسمه ونوس از سنگ مرمر به چشم می خورد. همه مبلها از فرانسه خریداری شده و لوسترها ساخت چکسلواکی و فرانسه و ظرفها ساخت آلمان است.

حوضخانه                                                                 

طبقه زیرین کاخ، حوضخانه نام دارد که در زمان ناصرالدین شاه، ورودی حرمسرا بود و در زمان پهلوی دوم به محل برگزاری جشنهای غیررسمی تبدیل شد. حوض در وسط بنا قرار دارد و اطرافش را مبلمان فراگرفته است. یک جار و چند تابلوی نقاشی، از جمله تابلوی حوضخانه صاحبقرانیه اثر کمال الملک در این فضا به چشم می خورد. سقفهای چوبی منقش، متعلق به قرن 13ش است و از شیراز آورده شدند. حوضخانه به لحاظ معماری و تزئیناتی چون گچبری ها، ارسیهای فاخر و آثار موجود در آن، بعد از تالار آینه از زیباترین بخشهای کاخ است.

در اتاقها انواع بافته های قاجاری، آثار لاکی شامل جعبه ها، جلدها، قلمدانها و آثار خوشنویسی، نگارگری و سوخت از هنرمندان نامی ایران به نمایش گذاشته شده است.

کرسی خانه با گچبری ها و کتیبه نگاری های چهار طرف دیوار و تابلوی یوسف و زلیخا، یکی از دیدنی ترین بخشهای صاحبقرانیه است.

در ازاره دیوار شاه نشین شمالی، مجلس شیخ صنعان (روایت عطار) بر روی سنگ نقش شده است. در قسمت چایخانه انواع وسایل پذیرایی و انبوه ظرفهای شیشه ای و کریستال، ساخت ایران، آلمان، روسیه و چک دیده می شود.

تدوین و آماده سازی برای انتشار در وب سایت : شهره السادات عربشاهی

استان مرتبط : تهران  


نظرات:

برای ارسال نظر جدید ابتدا باید وارد سایت شوید